wesolych_swiat_wielkanocnych_6439

В данной статье вас, мои дорогие читатели, ждет два текста, взятые из учебников польского языка, о польских пасхальных праздниках. Разобраны они по методу Ильи Франка, дабы и интерес к празднику, и жажда учебы удовлетворились одновременно 🙂 Приятного чтения!

Wielkanoc

Na podstawie N. Łobas. Mów i czytaj po polsku.

Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto w chrześcijańskim roku liturgicznym (Пасха – это самый старший и самый важный праздник в христианском литургическом году), poświęcone pamięci zmartwychwstania Chrystusa (посвященное памяти воскресения Христа). W Wielkanoc po uroczystej mszy— rezurekcji (resurrectio łac. oznacza zmartwychwstanie) — zasiadamy do wielkanocnego śniadania zwanego «święconem» (на Пасху, после торжественного богослужения – резурекции (resurrectio лат. означает воскресение) – мы садимся за пасхальный завтрак, который называется «святым»; перевод приблизительный). Poprzedza je rytuał dzielenia się poświęconym w Wielką Sobotę jajkiem (предшествует его ритуал обмена освященным в Великую Субботу яйцом).

Wielkanoc wieńczy okres Wielkiego Postu i poprzedzający ją Wielki Tydzień (Пасха венчает период Великого Поста и предшествующую ее Великую Неделю (Страстную Неделю)).

  • Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto w chrześcijańskim roku liturgicznym, poświęcone pamięci zmartwychwstania Chrystusa. W Wielkanoc po uroczystej mszy— rezurekcji— zasiadamy do wielkanocnego śniadania zwanego «święconem». Poprzedza je rytuał dzielenia się poświęconym w Wielką Sobotę jajkiem.
    Wielkanoc wieńczy okres Wielkiego Postu i poprzedzający ją Wielki Tydzień.

Od wielu wieków Polacy badają w czasie Wielkiego Tygodnia wszelkie znaki na niebie i ziemi (уже много веков поляки исследуют во время Великой Недели всевозможные знаки на небе и земле), które powiedzą im, jakie będą następne miesiące (которые скажут им, какие будут следующие месяцы). Pogoda w Wielką Środę wskazywała na to, jaka będzie wiosna (погода в Великую Среду показывала на то, какая будет весна), a w Wielki Czwartek — jakie będzie lato (а в Великий Четверг – какое будет лето). Wielki Piątek wróżył pogodę na żniwa (Великая Пятница ворожила погоду на сбор урожая), a Wielka Sobota prognozowała pogodę na zimę (а Великая Суббота прогнозировала погоду на зиму).

  • Od wielu wieków Polacy badają w czasie Wielkiego Tygodnia wszelkie znaki na niebie i ziemi, które powiedzą im, jakie będą następne miesiące. Pogoda w Wielką Środę wskazywała na to, jaka będzie wiosna, a w Wielki Czwartek — jakie będzie lato. Wielki Piątek wróżył pogodę na żniwa, a Wielka Sobota prognozowała pogodę na zimę.

9f4cc2b50444a27cb19f997aa275db59,640,0,0,0

Niedziela Palmowa (Пальмовое Воскресенье=Вербное воскресенье в русск.). Palmy są przygotowywane przez chrześcijan na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy (пальмы приготавливаются христианами на память въезда Иисуса в Иерусалим). Ich kształt i rozmiar jest bardzo różny (их форма и размер очень разные). Zgodnie ze starymi wierzeniami (согласно старым верованиям), wysoka palma miała zapewnić długie i dostatnie życie (высокая пальма должна была обеспечить долгую жизнь в достатке). Palmy, które po poświęceniu nabywały niezwykłej mocy (пальмы, которые после посвящения получали необычайную силу), miały chronić rodziny i całe gospodarstwa przed nieszczęściami (должны были охранять семьи и целые хозяйства перед несчастьями). Wierzono też, że uderzenie kogoś palmą po wyjściu z kościoła zapewni mu zdrowie i pomyślność (верится также, что удар кого-то пальмой при выходе из костела обеспечит ему здоровье и благополучие).«Nie ja biję, wierzba bije» —tłumaczono zbyt mocne uderzenia w obawie przed bolesnym odwetem (не я бью, ива бьет – объясняются слишком сильные удары в страхе перед болезненным возмездием).

  • Niedziela Palmowa. Palmy są przygotowywane przez chrześcijan na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy. Ich kształt i rozmiar jest bardzo różny. Zgodnie ze starymi wierzeniami, wysoka palma miała zapewnić długie i dostatnie życie. Palmy, które po poświęceniu nabywały niezwykłej mocy, miały chronić rodziny i całe gospodarstwa przed nieszczęściami. Wierzono też, że uderzenie kogoś palmą po wyjściu z kościoła zapewni mu zdrowie i pomyślność.»Nie ja biję, wierzba bije» —tłumaczono zbyt mocne uderzenia w obawie przed bolesnym odwetem.

Wielka Środa (Великая Среда). W Wielką Środę gospodarze wychodzili z poświęconą w poprzednim roku wodą święcić pola (в Великую Среду хозяева выходили с посвященной в предыдущем году водой святить поля), aby dawały dobre plony (чтобы был хороший урожай). W południowej Polsce znanym obrzędem było wypędzanie Judasza (в южной Польше известным обрядом было изгнание Иуды). W tym celu tworzono specjalną kukłę ze słomy i szmat (с этой целью создавалась особая кукла с соломы и тряпья), którą później zrzucano z wieży kościoła i następnie topiono (которую позднее сбрасывали с башни костела, а потом топили). Symbolizowało to pożegnanie zimy oraz zemstę na Judaszu za jego zdradę (символизировало это прощание с зимой, а также месть Иуде за его предательство).

  • Wielka Środa. W Wielką Środę gospodarze wychodzili z poświęconą w poprzednim roku wodą święcić pola, aby dawały dobre plony. W południowej Polsce znanym obrzędem było wypędzanie Judasza. W tym celu tworzono specjalną kukłę ze słomy i szmat, którą później zrzucano z wieży kościoła i następnie topiono. Symbolizowało to pożegnanie zimy oraz zemstę na Judaszu za jego zdradę.

tradycje-i-zwyczaje-wiat-wielkanocnych-12-638

Wielki Czwartek (Великий Четверг). Wielki Czwartek to dzień żegnania postu (Великий Четверг это день прощания с постом). Na pożegnanie czterdziestodniowego okresu postu urządzano też pogrzeb żuru (на прощание сорокадневного периода поста устраиваются также «похороны жура»=похороны поста в русск.). Obrzęd polegał na wylaniu zupy na głowę przypadkowej osoby (обряд состоял в выливании супа на голову случайному человеку). Kąpiel w rzece lub jeziorze w Wielki Czwartek wieczorem lub nazajutrz o świcie (купание в реке или озере в Великий Четверг вечером или на следующий день на рассвете) zapewniała urodę, gładkość skóry i ochronę przed złem (обеспечивало красоту, гладкость кожи и защиту перед злом).

  • Wielki Czwartek. Wielki Czwartek to dzień żegnania postu. Na pożegnanie czterdziestodniowego okresu postu urządzano też pogrzeb żuru. Obrzęd polegał na wylaniu zupy na głowę przypadkowej osoby. Kąpiel w rzece lub jeziorze w Wielki Czwartek wieczorem lub nazajutrz o świcie zapewniała urodę, gładkość skóry i ochronę przed złem.

1348_20120307222050_pisanki zalegle 1

Wielki Piątek (Великая Пятница=Страстная Пятница). Na Wielki Piątek przypadało malowanie kraszanek i pisanek (на Великую Пятницу приходилось рисование крашанок и писанок=пасхальных яиц). Ze względu na swoje właściwości, pisanki kiedyś stosowano do różnych zabiegów magicznych mających zapewnić dobry urodzaj i powodzenie w hodowli (из-за своих свойств, пасхальные яйца когда-то использовались для различных магических процедур, призванных обеспечить хороший урожай и успех в разведении (скота)). W czasach przedchrześcijańskich, aby zapewnić zdrowie ludziom i zwierzętom, trzymano jaja pod progami domów i obór (в дохристианские времена, чтобы обеспечить здоровье людям и животным, держали яйца под порогами домов и сараев). Wkładano je również zmarłym do trumny — miały zapewnić im wieczny spokój (их так же помещали в гроб мертвых — они должны были предоставить им вечный покой). Wierzono, że wielkanocna pisanka chroni przed nieszczęściem (считается, что пасхальное яйцо защищает от несчастий).

  • Wielki Piątek. Na Wielki Piątek przypadało malowanie kraszanek i pisanek. Ze względu na swoje właściwości, pisanki kiedyś stosowano do różnych zabiegów magicznych mających zapewnić dobry urodzaj i powodzenie w hodowli. W czasach przedchrześcijańskich, aby zapewnić zdrowie ludziom i zwierzętom, trzymano jaja pod progami domów i obór. Wkładano je również zmarłym do trumny — miały zapewnić im wieczny spokój. Wierzono, że wielkanocna pisanka chroni przed nieszczęściem.

wielka_sobota_obrzadku_5200672

Wielka Sobota (Великая Суббота). Święcono wodę, kołacze, jaja, chrzan, szynki i baby na wielkanocne stoły (святят воду, калачи=паски, яйца, хрен, ветчину и кексы на пасхальные столы). W Wielki Piątek i w Wielką Sobotę odwiedzano również urządzane w kościołach Groby Pańskie (В Великую Пятницу и Великую Субботу посещаются также оборудованные в костелах могилы Господние).

  • Wielka Sobota. Święcono wodę, kołacze, jaja, chrzan, szynki i baby na wielkanocne stoły. W Wielki Piątek i w Wielką Sobotę odwiedzano również urządzane w kościołach Groby Pańskie.

ru-0-r-800,0-n-Zm2118600seDw_lany_poniedzialek_mem_8

Po Wielkiej Niedzieli następuje Wielkanocny Poniedziałek (После Великого=Пасхального воскресения наступает Пасхальный понедельник). Największa zabawa zaczynała się, kiedy we wsi rozlegał się krzyk: «Śmigust! Śmigust» (самое большое развлечение начиналось тогда, когда в деревне раздавался крик: «Śmigust! Śmigust»). Wtedy wszyscy łapali za naczynia z wodą (тогда все хватали посуду с водой). Dziewczęta nierzadko lądowały w jakimś zbiorniku wodnym lub w korycie przy studni (девочки нередко приземлялись=оказывались в каком-то водоеме или в корыте у колодца). Czasami, kiedy pod ręką brakowało wody, oblewano się gnojówką (иногда, когда под рукой не оказывалось воды, обливали навозной жижей). Na dziś coraz częściej oblewa się bliskie osoby perfumami (сейчас все чаще обливают близких людей парфюмом). Taka “kąpiel” ma zapewnić zdrowie na cały rok (такое «купание» должно обеспечить здоровье на целый год). Teraz pełna nazwa tego zwyczaju brzmi “śmigus-dyngus” (сейчас полное название этого обычая звучит как “Шмигус-дынгус”=Поливальный понедельник).

  • Po Wielkiej Niedzieli następuje Wielkanocny Poniedziałek. Największa zabawa zaczynała się, kiedy we wsi rozlegał się krzyk: «Śmigust! Śmigust». Wtedy wszyscy łapali za naczynia z wodą. Dziewczęta nierzadko lądowały w jakimś zbiorniku wodnym lub w korycie przy studni. Czasami, kiedy pod ręką brakowało wody, oblewano się gnojówką. Na dziś coraz częściej oblewa się bliskie osoby perfumami. Taka “kąpiel” ma zapewnić zdrowie na cały rok. Teraz pełna nazwa tego zwyczaju brzmi “śmigus-dyngus”.

Easter_card_ukr_leg

Tradycje wielkanocne

Na podstawie H. Palianowa, I. Palianowa, H. Borysiewicz POLSKI DLA WSZYSTKICH

Wielkanoc jest ważnym świętem chrześcijańskim upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa (Пасха является главным христианским праздником в честь воскресения Иисуса Христа). Przypada między 22 marca i 25 kwietnia w pierwszą niedzielę, po pierwszej wiosennej pełni księżyca (выпадает между 22 марта и 25 апреля, в первое воскресенье, после первого весеннего полнолуния).

  • Wielkanoc jest ważnym świętem chrześcijańskim upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Przypada między 22 marca i 25 kwietnia w pierwszą niedzielę, po pierwszej wiosennej pełni księżyca.

085638_z2bQ_POPIOL060215_HP05_34

Wielkanoc poprzedza post trwający 6 tygodni (Пасхе предшествует пост продолжительностью 6 недель). Pierwszy dzień postu to środa popielcowa (первый день поста это пепельная среда). W kościołach podczas nabożeństw posypuje się głowy wiernych popiołem z ubiegłorocznych palm wielkanocnych (в церквях во время богослужений посыпают головы верующих пеплом из прошлогодних пасхальных пальм). Rytuał jest znakiem żalu za grzechy, gotowości do oczyszczenia (ритуал является символом скорби за грехи, готовности к очищению).

Ostatni tydzień przed Wielkanocą stanowi okres wspominania najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń i nazywany jest Wielkim Tygodniem (последняя неделя перед Пасхой — это период поминания наиболее важных для христианской веры событий и называется Великой Неделей).

  • Wielkanoc poprzedza post trwający 6 tygodni. Pierwszy dzień postu to środa popielcowa. W kościołach podczas nabożeństw posypuje się głowy wiernych popiołem z ubiegłorocznych palm wielkanocnych. Rytuał jest znakiem żalu za grzechy, gotowości do oczyszczenia.
    Ostatni tydzień przed Wielkanocą stanowi okres wspominania najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń i nazywany jest Wielkim Tygodniem.

jak-zrobic-palma-wielkanocna

Rozpoczyna go Niedziela Palmowa, nazywana także Wierzbną (начинает его Пальмовое Воскресенье, которое также называется Вербным). Jest poświęcona obchodom wjazdu Chrystusa do Jerozolimy, dokąd wraz z uczniami przybył na święto Paschy (посвящено оно празднованию въезда Христа в Иерусалим, куда он вместе с учениками прибыл на праздник Пасхи). Witały go tłumy ludzi rzucając na drogę, którą jechał na osiołku, gałązki oliwne i palmowe (приветствовали его толпы людей, бросая на дорогу, по которой он ехал на осле, веточки оливы и пальмы). Najważniejsza uroczystość kościelna Niedzieli Palmowej to procesje z palmami (самое главное церковное торжество Пальмового Воскресенья это процессии с пальмами). W Polsce w palmie są gałązki wierzbowe (в Польше в пальме находятся ветки ивы). Przybiera się je kolorowymi wstążkami i suszonymi lub sztucznymi kwiatami (украшают их цветными лентами и сушеными или искусственными цветами).

Najbogatsze w obrzędy i zwyczaje są trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia: Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota (самые богатые в обряды и обычаи являются три последние дня Страстной Недели: Великий Четверг, Великая Пятница и Великая Суббота).

  • Rozpoczyna go Niedziela Palmowa, nazywana także Wierzbną. Jest poświęcona obchodom wjazdu Chrystusa do Jerozolimy, dokąd wraz z uczniami przybył na święto Paschy. Witały go tłumy ludzi rzucając na drogę, którą jechał na osiołku, gałązki oliwne i palmowe. Najważniejsza uroczystość kościelna Niedzieli Palmowej to procesje z palmami. W Polsce w palmie są gałązki wierzbowe. Przybiera się je kolorowymi wstążkami i suszonymi lub sztucznymi kwiatami.
    Najbogatsze w obrzędy i zwyczaje są trzy ostatnie dni Wielkiego Tygodnia: Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota.

ru-0-r-600,600-n-imageb6527a5522c0811524196b88d645701cOtdnhZ81wash

Wielki Czwartek upamiętnia ostatnią wieczerzę (Великий Четверг поминает тайную вечерю). Na pamiątkę umycia nóg apostołom przez Chrystusa, przed ostatnią wieczerzą, biskupi obmywali nogi 12 biedaków (в память омовения ног апостолам Христом, перед последним вечерей, епископы омывали ноги 12 бедняг). Był to znak chrześcijańskiej pokory i miłości do bliźniego (это был знак христианского смирения и любви к ближнему).

W całej Polsce w Wielkim Tygodniu odbywają się misteria Męki Pańskiej — przedstawienia odtwarzające wydarzenia opisane w Biblii (во всей Польше в страстную неделю проходят мистерии Страстей — представления, воспроизводящие события, описанные в Библии). W Wielki Piątek następuje kulminacja: sąd, Piłat wydaje wyrok, Jezus idzie na miejsce kaźni, zostaje ukrzyżowany (в Страстную Пятницу наступает кульминация: суд, Пилат выносит приговор, Иисус идет на место казни, будет распят).

  • Wielki Czwartek upamiętnia ostatnią wieczerzę. Na pamiątkę umycia nóg apostołom przez Chrystusa, przed ostatnią wieczerzą, biskupi obmywali nogi 12 biedaków. Był to znak chrześcijańskiej pokory i miłości do bliźniego.
    W całej Polsce w Wielkim Tygodniu odbywają się misteria Męki Pańskiej — przedstawienia odtwarzające wydarzenia opisane w Biblii. W Wielki Piątek następuje kulminacja: sąd, Piłat wydaje wyrok, Jezus idzie na miejsce kaźni, zostaje ukrzyżowany.

48_big

Wielki Piątek w kościele jest dniem żałoby (Страстная Пятница в церкви является днем траура). Według Ewangelii Chrystus został ukrzyżowany na wzgórzu koło Jerozolimy, zwanym Golgota (согласно Евангелию, Христос был распят на холме близ Иерусалима, называемом Голгофа).

  • Wielki Piątek w kościele jest dniem żałoby. Według Ewangelii Chrystus został ukrzyżowany na wzgórzu koło Jerozolimy, zwanym Golgota.

Do naszych czasów przetrwała tradycja Grobów Chrystusa, bogato przystrojonych kwiatami (до наших времен сохранилась традиция Могил Христа, богато украшенных цветами). W dużych miastach do dziś jest zwyczaj „chodzenia na groby” — odwiedzania ich w różnych kościołach (в крупных городах до сегодня есть обычай „ходить на могилы” — посещать их в разных церквях).

  • Do naszych czasów przetrwała tradycja Grobów Chrystusa, bogato przystrojonych kwiatami. W dużych miastach do dziś jest zwyczaj „chodzenia na groby” — odwiedzania ich w różnych kościołach.

1293641564_turki2010112

Z polską tradycją wielkanocną związany jest obyczaj straży grobowych (с польской традицией пасхи связан обычай стражей гроба). Nawiązuje do wart żołnierzy rzymskich, którzy pilnowali grobu Chrystusa (относится он к караулу римских солдат, которые охраняли могилу Христа). Do dziś przy Grobach Pańskich w Polsce niosą wartę strażacy w galowych mundurach lub żołnierze (до сегодняшних дней на Могилах Господних в Польше несут караул стражники в торжественной форме или солдаты).

Wielki Piątek jest dniem ścisłego postu (Страстная Пятница является днем строгого поста). Tylko raz w ciągu dnia można zjeść do syta (только один раз в течение дня можно поесть досыта). Wielki Piątek jest także dniem przygotowań domowych (Страстная Пятница также является днем домашней подготовки). Przede wszystkim należy przygotować kolorowe jajka, nazywane pisankami (прежде всего, необходимо подготовить цветные яйца, называемые писанками).

  • Z polską tradycją wielkanocną związany jest obyczaj straży grobowych. Nawiązuje do wart żołnierzy rzymskich, którzy pilnowali grobu Chrystusa. Do dziś przy Grobach Pańskich w Polsce niosą wartę strażacy w galowych mundurach lub żołnierze.
    Wielki Piątek jest dniem ścisłego postu. Tylko raz w ciągu dnia można zjeść do syta. Wielki Piątek jest także dniem przygotowań domowych. Przede wszystkim należy przygotować kolorowe jajka, nazywane pisankami.

1497b86dff8ff10646c7cffda079c571_270002_533018e8cdfd2_wm

Wielka Sobota jest dniem święcenia pokarmów wielkanocnych, są to między innymi chleb, jajka, kolorowe pisanki, wędliny, mięso, baby wielkanocne, sól, pieprz, baranek z cukru albo z masła (Великая Суббота является днем освящения продуктов пасхальных, это хлеб, яйца, цветные писанки, колбасные изделия, мясо, паски, соль, перец, барашек из сахара или масла). Baranek symbolizuje ofiarę, Chrystusa Zmartwychwstałego (барашек=агнец символизирует жертву Христа Воскресшего). Pokarmy przynosi się do kościoła najczęściej w koszyczkach, ozdobionych wstążkami i kwiatami (продукты приносят к костелу, чаще всего в корзинках, украшенных лентами и цветами).

  • Wielka Sobota jest dniem święcenia pokarmów wielkanocnych, są to między innymi chleb, jajka, kolorowe pisanki, wędliny, mięso, baby wielkanocne, sól, pieprz, baranek z cukru albo z masła. Baranek symbolizuje ofiarę, Chrystusa Zmartwychwstałego. Pokarmy przynosi się do kościoła najczęściej w koszyczkach, ozdobionych wstążkami i kwiatami.

33acd896-76c0-4856-b3e5-18891a2b7a84

Wielką Niedzielę Wielkanocną (Wielkanoc) rozpoczyna rezurekcja — uroczysta msza, po której ludzie udają się do domów na ucztę wielkanocną (Великое Пасхальное Воскресенье (Пасха) начинается с резурекции — торжественной мессы, после которой люди идут домой на праздничный стол). Przed rozpoczęciem śniadania wielkanocnego ludzie dzielą się święconym, przede wszystkim jajkiem, życząc sobie nawzajem zdrowia, powodzenia i radości (перед началом пасхального завтрака люди делятся освященным, прежде всего, яйцом, желая друг другу здоровья, удачи и радости). Ten dzień spędza się w gronie rodzinnym (этот день проводится в кругу семьи).

  • Wielką Niedzielę Wielkanocną (Wielkanoc) rozpoczyna rezurekcja — uroczysta msza, po której ludzie udają się do domów na ucztę wielkanocną. Przed rozpoczęciem śniadania wielkanocnego ludzie dzielą się święconym, przede wszystkim jajkiem, życząc sobie nawzajem zdrowia, powodzenia i radości. Ten dzień spędza się w gronie rodzinnym.

После столь нелегкого текста просто неоходим небольшой словарик!

baba wielkanocna паска
chrześcijanin христианин
chrześcijański христианский
msza богослужение
obrzęd обряд
Wielkanoc Пасха
wierzba ива, верба
wierzenie верование
zmartwychwstanie воскресение
rytuał ритуал
żal раскаяние
grzech грех
oczyszczenie очищение
ostatnia wieczerza тайная вечеря
apostoł апостол
biskup епископ
pokora смирение
misterium мистерия
Męka Pańska Страсти Господни
Piłat Пилат
wyrok приговор
kaźń казнь
ukrzyżowanie распятие
żałoba скорбь
Ewangelia Евангелие
Jerozolima Иерусалим
Golgota Голгофа
ofiara жертва

Wesołego jajka, moi drodzy!

Сделайте свой маленький вклад в большое будущее проекта PROpolski!
-> Как поддержать нас



Wielkanoc: Пасха на польском языке, метод Ильи Франка

3 thoughts on “Wielkanoc: Пасха на польском языке, метод Ильи Франка

Добавить комментарий